Mestbalans

De mestbalans zegt of u binnen de regels van de Vlaamse Mestbank blijft. Ze vergelijkt wat u mag gebruiken met wat u in werkelijkheid op uw bedrijf krijgt en kwijtraakt. U ziet de balans voor het hele bedrijf op de pagina Mestbalans, en per perceel op de pagina van dat perceel. Alles hoort bij het teeltjaar dat u bovenaan in de app gekozen heeft.

Wat de balans optelt

De pagina toont een lijst met regels. Elke regel staat voor een plus (+) of een min (−):

Regel	Telt als	Wat het is
Gebruiksruimte	+	Wat u op al uw percelen samen mag toedienen. Het vertrekpunt.
Mestproductie	−	Wat uw eigen dieren aan mest produceren.
Gebruik kunstmest	−	De kunstmest die u op uw percelen gebruikte.
Aanvoer andere mest	−	Compost, digestaat en andere mest van buiten uw bedrijf.
Aanvoer dierlijke mest	−	Dierlijke mest van buiten uw bedrijf, ook begrazing door vee van een andere landbouwer.
Afvoer dierlijke mest	+	Dierlijke mest die uw bedrijf verlaat. Dat geeft ruimte terug.
Opslagverschil	+ of −	Het verschil tussen uw mestvoorraad aan het begin en aan het einde van het jaar.

De laatste regel, de Bedrijfsbalans, is het eindresultaat:

Gebruiksruimte − Mestproductie − Gebruik kunstmest − Aanvoer andere mest − Aanvoer dierlijke mest + Afvoer dierlijke mest + Opslagverschil

Met het pijltje achter een regel ziet u welke percelen, dieren of transporten meetellen. Met het i-knopje bij een regel leest u wat de regel betekent en waar het cijfer vandaan komt.

De drie kolommen

Elke regel heeft drie kolommen. Ze worden apart berekend.

• P: fosfaat, in kg P2O5.
• Nwerk: werkzame stikstof, in kg N. Dit telt mee voor de stikstofnorm.
• Ndier: stikstof uit dierlijke mest, in kg N. Dit telt mee voor de aparte norm voor dierlijke mest.

Een negatief getal in één kolom is al een overschrijding, ook als de twee andere kolommen goed zijn. Onderaan toont de pagina Positieve balans - Goed! of Negatieve balans - Aandacht vereist.

Waar de cijfers vandaan komen

• Gebruiksruimte: de normen per perceel uit het prognosebestand dat u via de Mestbank downloadt en bij Percelen oplaadt. De Mestbank berekent die norm op basis van gewas, bodemtype, fosfaatklasse en gebiedstype. De app rekent met de normen van het gekozen teeltjaar, zoals gepubliceerd in de Bemestingsnormen van de VLM.
• Mestproductie: berekend uit de dieren die u bij Dieren invoert.
• Kunstmest, andere mest en dierlijke mest: de bemestingen die u bij een perceel invoert.
• Afvoer en opslagverschil: wat u bij Mestsoorten invoert.

Klopt een cijfer niet, pas het dan aan de bron aan.

Aanvoer telt alleen van buiten het bedrijf

Bij Aanvoer andere mest en Aanvoer dierlijke mest tellen alleen giften met herkomst Mestafzetdocument (MAD) of Burenregeling (BU). Mest met herkomst Eigen productie (EP) komt van uw eigen dieren en zit al in de regel Mestproductie. Anders zou ze dubbel meetellen. Op het perceel zelf telt zo'n gift wel altijd mee voor de norm.

Werkzame stikstof

Niet alle stikstof in mest werkt even sterk als meststof. De wet telt daarom maar een deel van de stikstof mee als werkzame stikstof. Voor kunstmest is dat alles. Voor dierlijke en andere mest hangt het af van de soort mest: bij elke mestsoort hoort een vast aandeel (de werkingscoëfficiënt), dat de app overneemt bij de gift. Voor de mest van uw eigen dieren rekent de app met de wettelijke waarden: 0,2 (20%) voor begrazing, 0,6 (60%) voor drijfmest en 0,3 (30%) voor stalmest. De bron is de Bemestingsnormen van de VLM.

Waarom het type mest telt

Dierlijke mest heeft een eigen plafond naast de gewone stikstofnorm. Dat is de aparte kolom Ndier: het maximum is 170 kg stikstof uit dierlijke mest per hectare (de nitraatrichtlijn; meer mag alleen met derogatie). Bron: Bemestingsnormen van de VLM. Voor andere mest, zoals compost, geldt dat plafond niet. Daarom vraagt de app bij elke gift welk soort mest het is: hetzelfde aantal kilo's kan voor het ene plafond tellen en voor het andere niet. Kunstmest bevat geen dierlijke stikstof en telt dus nooit mee in Ndier.

Waarom staat een perceel groen, oranje of rood?

Ook elk perceel afzonderlijk moet binnen zijn eigen norm blijven. Bij elk perceel ziet u per norm (fosfaat, werkzame stikstof en dierlijke stikstof) een balkje met de kleur van de status. De app vergelijkt wat u op het perceel gebruikt met de norm:

Kleur	Status	Wanneer
Groen	OK	U zit op of onder de norm.
Oranje	Grens	U zit boven de norm, maar nog niet ver erboven.
Rood	Overschreden	U zit boven 125% van de norm. Voor dierlijke stikstof ligt de grens op 150% van de norm.
Geen kleur	Onbekend	Er is geen norm om tegen af te zetten, bijvoorbeeld bij een perceel zonder bemestingsrechten. U ziet dan een streepje.

Bij een norm van 0 is elke gift een overschrijding, en dus rood. Boven de norm toont het balkje ook het percentage, zodat u de overschrijding niet alleen aan de kleur ziet.

Oranje is een waarschuwing: u zit boven de norm. Rood betekent dat u er ver boven zit. Een overschrijding kan tot een sanctie van de Mestbank leiden.

Wat u kunt doen

• Open het perceel en kijk welke bemestingen meetellen. Staat er een gift die er niet hoort, of met een verkeerde hoeveelheid of herkomst? Pas ze aan.
• Verlaag de geplande bemesting op dat perceel, of breng mest naar een perceel met nog ruimte.
• Zijn alle gegevens juist, kijk dan op de Bedrijfsbalans of u elders ruimte heeft, of voer mest af.
• Klopt de norm zelf niet, controleer ze dan op het Mestbankloket en laad uw prognosebestand opnieuw op.

De app is een hulpmiddel. Wat u uiteindelijk indient, controleert de Mestbank.